اخلاق و فضائل

نمونه‏هایی از حیای زینب علیها السلام

نمونه‏هایی از حیای زینب علیها السلام

۱. فرزند بیت حیا و عفّت:

تأثیر وراثت و خانواده در رفتار و کردار انسان تردید پذیر نیست. امروزه به روشنی ثابت شده است که بخشی از صفات، خوب و بد، از راه وراثت، از نسلی به نسلی منتقل می ‏شوند و به همین جهت خانواده هایی که پیامبران در آن متولّد شدند، عموماً پاک و اصیل بودند به همین جهت در منابع اسلامی نیز از ازدواج با زنان زیبایی که در خانواده‏های ناپاک و عاری از حیا به بار آمده‏اند نهی شده است. در کنار وراثت، تربیت مطرح است، زیرا بخشی از فضایل و کمالات با تربیت صحیح به فرزندان منتقل می ‏شود.

در زندگی زینب علیها السلام این دو عامل (وراثت و تربیت) در بالاترین حد خویش وجود داشت، زینب از پستان حیا شیر نوشید و در دامان حیا و پاکی تربیت یافته، چنان که در زیارت نامه آن بانوی گرانسنگ می‏خوانیم: السَّلامُ عَلی مَن رَضَعت بِلُبانِ الاِیمان ؛ سلام بر کسی که از پستان ایمان شیر نوشید. و ایمان و حیا همراه و ملازم همدیگرند. – الحیاء و الایمان مقرونان –

/پاورقی ۲۲٫ میزان الحکمه، ج۲، ص ۷۱۷، روایت ۴۵۶۵./

آن که پا تا به سر ایمان و حیاست   ***    خونش آمیخته با خون خداست

عشق را همسفر کرببلاست   ***    مظهر عصمت و پاکی، تقواست

به یقین زینب کبری باشد   ***    زاده حیدر و زهرا باشد

آری! زینب کبری علیها السلام در خانه وحی و ولایت، از پدر و مادر معصوم به دنیا آمد و در آغوش نبوت، مهد امامت و ولایت و مرکز نزول وحی الهی نشو و نما نمود و از پستان یگانه مادر معصوم جهان هستی – فاطمه زهرا علیها السلام – شیر خورد و از ابتدای شیرخوارگی در آغوش پرمهر مادر، عفت، حیا، شهامت و عطوفت را فرا گرفت و هم زمان با دوران شیرخوارگی در محضر بزرگترین استادان جهان انسانیت یعنی رسول اللّه  صلی الله و علیه و آله و امیرالمؤمنین و دو برادر بزرگوارش امام حسن علیه السلام و امام حسین علیه السلام تربیت یافت. در نتیجه، گمان نمی‏رود که تا به حال هیچ دختری به آن تربیت بلند که زینب  علیها السلام در آن خانواده بزرگ به آن نایل گردید، رسیده باشد زینب کبری اکثر اوقات در کنار جد مهربانش رسول خدا بود، انس زینب  علیها السلام به رسول خدا صلی الله و علیه و آله و نیز محبّت حضرت به این دختر در وصف و بیان نمی‏گنجد.

فاطمه زهرا سلام اللّه علیها در آن مدّت کوتاه نه‏تنها دخترش زینب را از نظر رشد فکری، اخلاقی، فرهنگی و معنوی تربیت کرد بلکه او را از بسیاری از علوم قرآنی و پیش آمدهای آینده آگاه نمود. و حیا و عفت را عملاً به او آموخت تا آنجا که نابینایی بر فاطمه وارد می‏شود پشت پرده می‏رود، این درسهای حیا را زینب  علیها السلام بخوبی فرا گرفت.

زینب تربیت شده پدری است که در اوج شجاعت و قهرمانی، از بالاترین حد حیا برخوردار است. و اوج حیایی آن مادر پاکدامن و این پدر دلاور را هنگام خواستگاری علی  علیه السلام از زهرا علیها السلام می‏بینیم که جز سکوت محض هیچ نمی‏ گویند.

/پاورقی ۲۳٫ بحارالانوار، ج۴۳، ص ۱۳۰ ـ ۱۳۲./

از این دو دریای حیا و پاکی شیر زنی چون زینب  علیها السلام که مجسمه حیا است به وجود می‏آید. و این والدین معصوم سخت از مرز حیا و عفت او پاسداری می‏کردند.

– یحیی مازنی – که از علمای بزرگ و راویان حدیث است، چنین نقل می‏کند: مدت‏ها در مدینه، در همسایگی علی  علیه السلام در یک محلّه زندگی می‏کردم. منزل من در کنار منزلی بود که – زینب – دختر علی  علیه السلام در آن‏جا سکونت داشت، حتی یک‏بار هم، کسی حضرت زینب را ندید و صدای او را نشنید. او هرگاه می‏خواست به زیارت جدّ بزرگوارش برود، در دل شب می‏رفت، و در حالی که پدرش علی علیه السلام در پیش و برادرانش حسن و حسین علیهما السلام در اطراف او بودند. وقتی هم به نزدیک قبر شریف رسول خدا (صلی اللّه علیه و آله و سلّم) می‏رسیدند، امیرالمؤمنین علیه السلام شمع‏های اطراف قبر را خاموش می‏کرد. یک روز امام حسن علیه السلام علّت این کار را سؤال کرد، حضرت فرمود: – اَخشی اَن یَنظُر اَحَد اِلی شَخصِ اُختِکَ زَینَبَ؛ از آن می‏ترسم که کسی (در روشنی) خواهرت زینب را ببیند.

/پاورقی ۲۴٫ شیخ جعفر نقدی، کتاب زینب کبری، ص ۲۲، و ریاحین، ج۳،ص ۶۰./

– راستی کجا رفته این مرزبانی‏های حیا؟! و چرا در جامعه شیعه علوی می‏بینیم که مردان با همسران آرایش کرده و دختران بی‏بهره از حجاب در پارک‏ها و خیابان‏ها و… ظاهر می‏شوند؟! و به قول – شیخ جعفر نقدی – زینب سلام اللّه علیها تربیت شده پنج تن آل عباء است: – فَالخَمسَهُ اَصحاب العَباءِ هُمُ الَّذِین قامُوا بِتَربیَتِها وَ تَهذِیبِها وَ کَفاکَ بِهِم مُؤَدَّبینَ و مُعَلِّمین ؛ پنج تن آل عباء به تربیت و فرهنگی سازی و تهذیب زینب همّت گماردند و همین بس که آنها اَدب کننده و آموزگار باشند. –

/پاورقی ۲۵٫ کتاب زینب کبری، ص ۲۰./

۲. حیا در آغاز جوانی

دکتر – عائشه بنت الشاطی -، بانوی نویسنده و اهل تحقیق اهل سنّت، چنین می‏ گوید: – زینب در آغاز جوانی چگونه بوده است؟ مراجع تاریخی از وصف رخساره زینب در این اوقات خودداری می‏کنند، زیرا که او در خانه و رو بسته زندگی می‏کرد. ما نمی ‏توانیم مگر از پشت پرده روی وی را بنگریم، ولی پس از گذشتن ده‏ها سال از این تاریخ، زینب از خانه بیرون می آید و مصیبت جانگداز کربلا او را به ما نشان می ‏دهد. و کسی که او را به چشم دیده برای ما وصفش می‏کند و چنین می‏گوید: چنان که طبری نقل کرده است: گویا می ‏بینم زنی را که مانند خورشید می‏درخشید و با شتاب از

خیمه‏گاه بیرون آمد. –

/پاورقی ۲۶٫ جریر طبری، تاریخ طبری، (بیروت مؤسسه الاعلمی، چاپ چهارم، ۱۴۰۳) ج ۴، ص ۳۴۰ ـ ۳۴۱./

پرسیدم او کیست؟ گفتند: زینب دختر علی  علیه السلام است. و از دیگری نقل شده، که: به خدا که من صورتی مانند آن ندیدم گویا پاره‏ای از ماه بود، در صورتی که این بانوی بزرگ در آن وقت در پنجاه و پنجمین سال زندگی خود بود، غریب بود، خسته و کوفته بود، مصیبت زده و داغ دیده بود، پس جمال زینب در آغاز جوانی پیش از آن که سالمندی، و مصایب جانگداز خوردش کند و جام داغ دیدگی را تا پایان بَدُو بنوشاند چگونه بود.

/پاورقی ۲۷٫ عائشه بنت الشاطی، بانوی کربلا، ترجمه سید رضا صدر(قم انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ سوم، ۱۳۷۸) ص ۵۹ ـ ۵۸./

تاریخ او را ندیده، چرا که حیای او مانع از آن شده است. مادرش فاطمه سلام اللّه علیها توصیه کرده است که: – خَیرٌ لِلنِّساءِ اَن لایَرَینَ الرِّجالَ وَ لا یَراهُنَّ الرِّجالُ؛

/پاورقی ۲۸٫ وسائل الشیعه، ج ۱۴، ص ۴۳، حدیث ۷./

برای زنان بهتر است که آنان مردان را نبینند، و مردان نیز) آنها را نبینند. – با این حال از مسائل اجتماعی به دور نبودند بلکه دارای مجلس علمی ارجمندی بود، زنانی که می‏خواستند احکام دین را بیاموزند، در آن مجلس حاضر می ‏شدند و کسب دانش می ‏کرده‏اند. –

/پاورقی ۲۹٫ بانوی کربلا، ص ۶۰./

و اگر دستور الهی و آسمانی نبود که: – انَّ اللّهَ شاء اَن یَراهُنّ سَبایا؛براستی خدا خواسته که آن‏ها را اسیر ببیند -، حسین  علیه السلام هرگز به خود اجازه نمی‏داد خواهر را در سفر کربلا به همراه ببرد.

بردن اهل حرم دستور بود و سِرّ غیب   ***    ورنه این بی‏حرمتی را کی روا دارد حسین علیه السلام

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *